Verklarende woordenlijst: B

Op deze pagina een tabel die afkortingen, medische termen en een aantal moeilijke woorden verklaart. Deze vinden hun toepassing in de biochemie, reguliere-, alternatieve-, additieve- en complementaire geneeskunde. In deze tabel staan alle woorden die met een 'B' beginnen. Voor de andere letters van het alfabet hebben we aparte pagina's gemaakt. Deze zijn te bereiken via het horizontale link-alfabet direct boven en onder de tabel.

Afkorting of woord:	Verklaring:
B	1: Bacillus. 2: Bacterium. 3: Biotine. 4: Afkorting voor bloed die internationaal gebruikt wordt. 5: Symbool voor het boor (borium) element uit het periodiek systeem.
Ba	Symbool voor het barium element uit het periodiek systeem.
BA	Bewegingsagogiek.
Babesiosis	Een infectie met een protozoön, de Babesia, die door een teek wordt overgedragen. Deze infectie veroorzaakt een op malaria gelijkend ziektebeeld. Men noemt dit ook wel piroplasmose of piroplasmosis. We kennen de Babesia bovis, Babesia capreoli, Babesia divergens en Babesia microti. Deze parasiet wordt overgebracht op de mens door dezelfde teek, uit de Ixodes familie, die ook Borrelia burgdorferi veroorzaakt
BAC	Bloed-alcoholconcentratie.
Bacil of Bacillus	Een bacterie die staafvormig is.
Bacillair	Veroorzaakt door bacillen.
Bacillose	Een door bacillen verwekte ziekte.
Bacillurie	Urine waarin bacillen gevonden worden.
Bacillus	Zie bacil.
Bactericide	In staat tot het doden van bacteriën.
Bactericidum	1: Een bacteriedodende stof. 2: Geneesmiddel wat bacteriën doodt.
Bacterie	Bacteriën zijn alom aanwezig, zeer klein en kunnen zich ongelofelijk snel vermenigvuldigen. Het is een kernloos ééncellig micro-organisme. In ons lichaam vinden we zowel nuttige als schadelijke bacteriën.
Bacteriëmie	Er kunnen in het hele lichaam infecties ontstaan wanneer er zich bacteriën in het bloed bevinden. Dit noemen we bacteriëmie.
Bacteriocide	Zie bactericide.
Bacteriologie	De kennis of leer der bacteriën.
Bacteriostase	Het door remming van de deling of eiwitsynthese tegengaan van het vermenigvuldigen van bacteriën.
Bacteriurie	Urine waar bacteriën in aangetroffen worden.
BADGE	Bisfenol-A-diglycidylether.
Badkamereczeem	Een huidziekte die door schimmels wordt veroorzaakt. De benaming zwemmerseczeem wordt ook gebruikt.
BADL	Bijzondere activiteiten in het dagelijks leven.
BAF	B-cel activerende factor.
BAG	Bloedalcoholgehalte.
BaGZ	Basis gezondheidszorg.
BAH	Bio-arbeidshygiënisch.
BAL	Broncho-alveolaire lavage.
Balantidium	Een zich d.m.v. trilhaartjes voortbewegend trilhaardiertje of protozoön.
Balantidium coli	Dit trilhaardiertje leeft parasitair in een gedeelte van de dikke darm, het colon of karteldarm, en kan enterocolitis veroorzaken.
Ballistocardiogram	De door de hartactie teweeggebrachte terugstoot in het stelsel van slagaders kan in de vorm van een curve electrisch geregistreerd worden.
Ballonkuiten	Bovenmatige dikte van de onderbenen. Meer precies in de kuiten, doordat er een sterke ontwikkeling van weefsel plaatsvindt zonder dat het aantal cellen toeneemt.
Balsem of balsamum	Een smeersel wat etherische oliën bevat en gebruikt kan worden voor onder andere massage of verbandzalf.
BALT	Bronchus geassocieerd lymfatisch of lymfoïd weefsel. Zie ook: CMIS, GALT, MALT, MIS, NALT en SALT.
BAM	Bescherming akoestisch milieu.
BAO	Vertaald is dit: basale zuuruitscheiding.
Barbituraat	Een slaapmiddel in de vorm van een barbituurzuur verbinding.
BAS	1: Bejegening, aandacht en sfeer. 2: Benzoëverbindingen, azokleurstoffen en salicylaten. Deze additieven in onze voeding kunnen leiden tot gedragsproblemen zoals onhandelbaarheid of depressies.
Basofiel	Het zich kleuren met basische kleurstoffen uit aniline. Bijvoorbeeld basofiele cellen of basofiele korreling.
BATC	Beroepsorganisatie therapeuten en belangen associatie consumenten. Zowel bij een bepaalde groep artsen en therapeuten als bij consumenten in de natuurgerichte gezondheidszorg bestaan behoeften om tot verbetering van de gezondheidszorg te komen. B.A.T.C is een meervoudige beroepsorganisatie die de belangen van zowel artsen als therapeuten, welke op hun vakgebied als natuurgeneeskundig therapeut meervoudige disciplines hanteren, behartigt.
BAV	Beroepsorganisatie arbo-verpleegkunde.
BAZ	Beleidskader arbeidsmarkt zorgsector.
BB	1: Bufferbasen. 2: Besnier-Boeck. 3: Bekkenbodem. 4: Bilirubine, een voornamelijk in de milt gevormde galkleurstof die rood-bruin van kleur is.
BBA	Besluit bereiding en aflevering van farmaceutische producten.
BBB	1: Bio-Bifidobacterium bifidum. 2: Bloed-hersenbarrière. De afkorting BHB wordt ook gebruikt.
BBG	Bureau bijwerkingen van geneesmiddelen.
BBI	Bio-Bifidobacterium infantis.
BBRS	Basis bio-regulatie systeem. Belangrijk binnen dit systeem zijn de cellen van bindweefsel, het autonoom zenuwstelsel, het hormonaal-systeem en het immuun-systeem.
BBS	Besnier-Boeck sarcoïdose.
BBSBN	BBS-belangenvereniging Nederland.
BBTB	BBTB Beschikbaarheid, bereikbaarheid, toegankelijkheid en bruikbaarheid.
BBZ-FNV	Bureau beroepsziekten FNV.
BCAA	Aminozuur met vertakte keten.
BCC	1: Basaalcel carcinoom. 2: Basocellulair carcinoom.
B-cellen	Zie B-lymfocyten.
BCG	1: Zie ballistocardiogram. 2: Broncho centrische granulomatose. 3: Bacille of Bacillus Calmette Guérin. Het is een entstof (vaccin) in de vorm van een levend verzwakte stam van de staafvormige tuberkel-bacterie Mycobacterium bovis, afkomstig van runderen. Een vaccinatie met BCG geeft een immuniserende werking tegen tuberculose (TBC). Er blijft op de plaats van injectie een oppervlakkig litteken zichtbaar. BCG blijkt ook wel toegepast te worden bij blaaskanker.
BCND	Vereniging van beoefenaars van complementaire en natuurlijke geneeswijzen voor dieren.
BCPS	Bischloorfenylsulfon.
BCR	1: B-celreceptor. 2: B-celreceptorcomplex. 3: Breekpunt chromosome regio.
BCS	Budd-Chiari syndroom.
BD	Biologisch-dynamisch.
BDE	Bijna-dood-ervaring.
BDIH	Bond Duitse industrie en handelsonderneming voor geneesmiddelen, voedingssupplementen, farmaceutische-, reform- en (natuur-)cosmetische producten.
BDL	Bezigheden in het dagelijks leven.
Be	Symbool voor het beryllium element uit het periodiek systeem.
BE	1: Basen overschot. 2: Bethesda-eenheden.
Becquerel	De eenheid van radioactieve straling of radioactiviteit. Afgekort: Bq. 1 becquerel = één verandering van een atoomkern per seconde.
Bedsonia	Zich uitsluitend in de cel vermenigvuldigende ovale bacteriën. Men noemt ze ook wel Chlamydia.
BEJ	Butanol-extraheerbaar jodium.
Bel	Eenheid voor de intensiteit van geluid.
Benigne	Goedaardig of ongevaarlijk.
Benigniteit	Goedaardigheid.
Benzodiazepinen	Een groot aantal geneesmiddelen met anti-epileptische, hypnotische, sederende of spierverslappende werkingen.
BEP	Bleomycine, etoposide en cisplatine (platina), een combinatie van cytostatica. Na het uitzaaien (metastase) van testis-tumoren is BEP een veelgebruikt chemotherapie schema.
BER	Bond van Europese reflexologen, afdeling Nederland.
Beroerte	Zie cerebrovasculair.
BES	Betrokkenen evaluatieschaal.
BEST	Bio-electrische stimulatie therapie.
Bestrijdingsmiddel	Zie: pesticide.
Bèta defensin	Bèta defensin is één van de defensinen. Ze worden geacht in staat te zijn diverse, voor het lichaam schadelijke, organismen onschadelijk te maken. Ze zijn van belang voor een goede werking van de lichamelijke afweer of het immuunsysteem. Met behulp van een in het laboratorium uitgevoerd ontlastingsonderzoek kan de waarde van dit defensin bepaald worden.
BeTTEL	Beroepsvereniging voor trainers en therapeuten emotioneel lichaamswerk.
BEWO	Beschermd wonen.
BG	Behandelend geneesheer.
BGA	Belangenvereniging voor gehandicapten en arbeidsongeschikten.
BGD	1: Bedrijfs-geneeskundige dienst. 2: Bedrijfs-gezondheids-dienst.
BGT	Bilirubine-glucuronyl-transferase.
BGZ	Bedrijfs-gezondheidszorg.
Bh	Symbool voor het borium element uit het periodiek systeem.
BHA	Butylhydroxyanisol of E320.
BHB	Bloed-hersenbarrière. De Engelse afkorting BBB wordt ook gebruikt.
bHCG	Bètahumane choriongonadotrofine.
BHET	Beroepsvereniging holistisch energetisch therapeut.
BHK	Baarmoederhals-kanker.
BHP	Britse kruiden farmacopee (artsenijboek).
BHR	Bronchiale hyperreactiviteit.
BHT	1: Butylhydroxytolueen of E321. 2: Butylhydroxytoluol.
BHV	Belangenvereniging hart- en vaatpatiënten.
bi-	In samenstellingen: dubbel of tweevoudig.
Bi	Symbool voor het bismut element uit het periodiek systeem.
BI	1: Bekkeninstabiliteit. 2: Betrouwbaarheids-interval.
BIA	Bioelectrische impedantie analyse. Er bestaat apparatuur om het lichaamsgewicht te beoordelen gebaseerd op bio-electrische analyse van de impedantie (BIA). Door middel van deze meting van de impedantie (weerstand) kan het vetgehalte van het lichaam bepaald worden. BIA gaat uit van de weerstand die een wisselstroom in het lichaam ondervindt. Stroom wordt slecht geleid door botten en vet maar veel beter door alle andere lichaamsweefsels. Deze electrische weerstand vormt daarmee de basis voor het berekenen van de vetvrije massa in het lichaam. Aan de hand hiervan wordt het percentage lichaamsvet afgeleid. De nauwkeurigheid van deze meting (vetmeting) is natuurlijk afhankelijk van de kwaliteit van het apparaat dat hiervoor gebruikt wordt.
BIBA	Bijzondere individuele begeleidings-afdeling.
BIBO	Bijzonder instituut voor bloedgroepen onderzoek.
BIC	Borstprothesen informatiecentrum.
Bicarbonaat	Zie natriumbicarbonaat.
Biceps	De tweehoofdige of grote armspier.
bid	Op een recept betekent dit: 2 maal daags (bis in die).
BIG	Beroepen in de individuele gezondheidszorg.
BIH	Benigne intracraniale hypertensie.
Bijnier	Boven de nieren ligt deze dubbelzijdige klier met een afscheiding van het merg en de schors.
Bilirubine	Een roodbruine galkleurstof, vooral gevormd door de milt.
BIND	Bilirubine geïnduceerde neurologische dysfunctie.
Bindweefsel	Dit is een steunweefsel met eiwitrijke vezels, wat zenuwen en bloedvaten bevat, met als functie het binden in en het omhullen van organen.
BIO	Breed indicatie overleg.
Biofysica	Het analyseren en bestuderen van natuurkundige invloeden op processen van biologische aard.
Biologie	De wetenschap van al het materiaal wat leeft.
Bioresonantie	De Bioresonantie-therapie wordt bedreven met een modern apparaat waarmee de therapeut een diagnose kan stellen en talloze klachten kan behandelen. Zie verder de aparte pagina over Bioresonantie.
Biotensor	De Biotensor is in de praktijk zelfstandig inzetbaar maar ook in combinatie met het Bioresonantie-apparaat toe te passen. Zie ook de aparte pagina over Biotensor.
Biotine	Biotine wordt ook wel vitamine B8 of vitamine H genoemd.
BIP	Bronchiolitische interstitiële pneumonie.
BIS	Bio-electrische impedantie spectroscopie.
Bismut	In een aantal geneeskundige preparaten wordt dit metaal toegepast.
BIT	1: Bio-informatie therapie. 2: Beroepen interesse test.
BJZ	Bureau jeugdzorg.
Bk	Symbool voor het berkelium element uit het periodiek systeem.
BKJ	Bureau klachtondersteuning jeugdhulpverlening en jeugdbescherming.
BKPZ	Bevordering kwaliteitsontwikkeling paramedische zorg.
BKZ	Budgettair kader zorg.
BLA	Bio-Lactobacillus acidophilus.
BLE	Buiten-lichamelijke-ervaring.
BLM	Bleomycine.
Bloeddruk	De druk van het bloed in de grote slagaders. Deze druk is afhankelijk van een aantal factoren en wordt gemeten in twee waarden: de minimale of diastolische en de maximale of systolische.
Bloedgroep	Dit is, compleet gezien, eigenlijk een tamelijk ingewikkeld verhaal. In de praktijk wordt de groep benoemd met A, B, AB of 0 (geen O maar nul).
Bloedspotmethode	Het is voor sommige onderzoeken niet meer nodig om naar het ziekenhuis te gaan. Bij de bloedspotmethode prikt de patiënt zichzelf met een automatisch lancet in een vinger en laat één bloeddruppel in de cirkel op een voorbedrukt kaartje vallen. Na opdrogen van de druppel bloed wordt het kaartje in een plastic zakje gedaan en in een envelop per post naar het laboratorium gestuurd. Deze manier werkt efficiënt, is patiëntvriendelijk en tevens kostenbesparend.
B-lymfocyten	Alle lymfocyten zijn van belang voor het afweersysteem. De B-lymfocyten of B-cellen maken antilichamen aan. Zie ook lymfocyt en T-lymfocyten.
BM	1: Beenmerg. 2: Basale membraan. 3: Basaal metabolisme.
BMC	1: Bureau voor medicinale cannabis. 2: Bindweefsel-mestcel. 3: Botmineraalgehalte.
BMD	Bot mineralen densiteit of dichtheid.
BME	Bezinkingsmaat van de erytrocyten ofwel rode bloedcellen. De afkorting BSE wordt ook gebruikt.
BMG	1: Benigne monoklonale gammopathie. 2: Bot mineraal gehalte.
BMI	Lichaams massa index, zie: quetelet.
BMR	Bof-, mazelen- en rubella vaccin. BMR is een gevriesdroogd preparaat van levende en verzwakte bof-, mazelen- en rode hond (rubella) virussen. Al deze drie kinderziektes zijn zeer besmettelijk. Het BMR-vaccin werkt immuniserend tegen bof, mazelen en rode hond maar is niet altijd zonder bijwerkingen.
BMS	Bristol Myers Squibb, een farmaceutisch bedrijf.
BMT	Beenmerg-transplantatie.
BNP	B-type natriuretisch peptide. Het hormoon BNP wordt door het hart aangemaakt. Dit gebeurt met name wanneer de linker kamer van het hart uitgerekt wordt en een te groot volume aan bloed moet rondpompen. BNP heeft een verlagend effect op de bloeddruk, bevordert de productie van urine en tevens het uitplassen van natrium. Hierdoor daalt het bloedvolume zodat het hart ontlast wordt. Het bepalen van BNP is van belang bij de diagnose, het vervolgen en de vooruitzichten (prognose) van hartfalen. BNP kan ook worden gebruikt voor de indeling van patiënten met acute hartklachten door verstopping van de kransslagaders (acuut coronair syndroom).
BNS	De bijnierschors.
BOA	Bloedoverdraagbare aandoening.
BOB	Bevolkings-onderzoek naar borstkanker.
BOC	Basis onderwijs cardiologie.
BOD	Biologisch zuurstofverbruik.
Boelimie	Zie boulimie.
Boezem	Het atrium of de voorkamer van het hart. Wordt ook wel met sinus (holte) aangeduidt.
Bof	Zie parotitis.
BOGIN	Bond van de generieke geneesmiddelen-industrie Nederland.
BOKA	Belangenvereniging voor orthopedagogen en klinisch pedagogen met academische opleiding.
Bombesine	Een voornamelijk in de maag en pancreas voorkomend enterohormoon. Wordt ook als GRP afgekort.
BOOG	Borstkanker onderzoek groep.
BOPZ	Wet bijzondere opnamen in psychiatrische ziekenhuizen.
Borrelia	Deze bacterie behoort tot de spirocheten, dit zijn dunne beestjes in de vorm van een spiraal. De Borrelia burgdorferi verwekt de ziekte van Lyme en wordt overgebracht door de beet van een teek, de Idoxes dammini.
BOS	Buurt, onderwijs en sport.
BOSK	Bond van ouders van spastische kinderen en motorisch gehandicapten. Mensen met een aangeboren motorische handicap, een spraaktaalstoornis of een schisis kunnen bij de BOSK terecht. De BOSK geeft informatie, adviseert, brengt lotgenotencontact tot stand en behartigt de belangen van mensen met een motorische handicap.
Boterzuur	Butyraat, een vetzuur met korte keten uit onder andere boter.
Botontkalking	Bot is net zoals huid en spieren levend weefsel. Het vernieuwt zichzelf voortdurend. In een normale situatie wordt er evenveel nieuw bot aangemaakt als er oud bot wordt afgebroken. Op deze manier blijft het bot optimaal gezond en sterk. Botverlies treedt op wanneer het evenwicht tussen botaanmaak en botafbraak verstoord is. Dat wil zeggen wanneer er meer bot wordt afgebroken dan aangemaakt. Men spreekt dan van osteopenie of osteoporose.
Botulisme	In hiermee besmet vlees komt het toxine van Clostridium botulinum voor. Dit is een spoelvormige, zonder zuurstof levende (anaërobe), bacil. De schadelijke stoffen die worden gevormd werken voornamelijk op het zenuwstelsel in.
Boulimie of boulimia	Bij boulimia (nervosa), het is een eetstoornis, komen onder andere onbeheerste vreetbuien en zelfopgewekt braken vaak voor.
Bovien of bovinus	Met betrekking tot het rund.
BP	Bindingsproteïne.
BPA	1: Beroepsvereniging van psychologisch astrologen. 2: Bisfenol-A. BPA treffen we onder andere aan in kunststof flessen met bronwater en frisdrank, babyflessen, de coating van conservenblikken, witte tandvullingen en verpakkingen van voedsel. De afbraakproducten (metabolieten) van BPA worden ook aangetroffen in de menselijke urine en ze vertonen een op het hormoon oestrogeen lijkende werking.
BPD	Bronchopulmonaire dysplasie.
BPH	Goedaardige ofwel benigne prostatische hyperplasie. Bij ouder wordende mannen voorkomende vergroting van de prostaat. Dit komt door een overmaat testosteron en een bovenmatige groei van het weefsel zodat de urinebuis (plasbuis of urethra) gedeeltelijk dichtgedrukt wordt. Het gevolg is een veelvuldig moeten plassen terwijl de druk laag is.
BPI	Bacterieel permeabiliteits-bevorderend eiwit.
BPPD	Benigne paroxismale positie-duizeligheid.
BPR	Bicepspeesreflex.
BPS	Borderline persoonlijkheidsstoornis.
Bq	De afkorting voor Becquerel. Zie aldaar.
Br	Symbool voor het broom (bromium) element uit het periodiek systeem.
BR	Biologische raad.
BRA	Bio-regulatie analyse.
Branhamella	Dit is een bacterie behorend tot het geslacht Neisseria (zie aldaar).
BRE	Bio-resonante equivalenties.
Breedspectrum-antibiotica	Deze antibiotica is werkzaam tegen vele micro-organismen en sommige virussen en heeft zodoende een 'breed' toepassingsgebied.
BRIC	Benigne (ongevaarlijke) recidiverende intrahepatische cholestase.
BRIG	Beroeps register integrale gezondheidszorg.
BRM	Biologische respons modificeerder. Het is een stof, in staat tot het veranderen van de immuunrespons of het opwekken van een immunoreactie.
Bronchi	Het meervoud van bronchus.
Bronchiaal	Betrekking hebbend op de luchtwegen of luchtpijpen.
Bronchiën	Zie bronchi.
Bronchitis	Ontsteking van het slijmvlies in de vertakkingen van de luchtpijp. Dit kan door o.a. bacillen, kokken of virussen veroorzaakt worden. Er bestaan verschillende vormen van bronchitis.
Bronchus	Vertakking van de luchtpijp of luchtweg. Het meervoud van bronchus is bronchi.
Broom	Dit is één van de halogenen.
BSA	Bovien serum albumine.
BSE	1: De bezinkingssnelheid van de rode bloedcellen of erytrocyten. Deze snelheid, die bij man en vrouw verschillend is, kan tijdens een bloedonderzoek bepaald worden. 2: Boviene spongiforme encefalopathie. BSE staat ook bekend als de gekke koeien-ziekte.
BSF	Broom-sulftaleïne.
BSG	1: Besluit subsidiëring gezondheidscentra. 2: Beroepsvereniging van sociaal gerontologen.
BSM	Beroepsvereniging voor synergene massage.
BSN	Burger service nummer.
BSP	Broomsulfaleïne of natriumsulfobromoftaleïne.
BSS	Bernard-Soulier syndroom.
BST	Beroepsvereniging van spiritueel therapeuten.
BT	1: Biotechnologie. 2: Bewegingstherapie. 3: Beeldende therapie.
BTB	Bundeltakblock.
BTC	Basale temperatuur curve.
BTD	Bloedtransfusie-dienst.
BTEX	De aromatische koolwaterstoffen benzeen, tolueen, ethylbenzeen en xyleen.
BTG	Bètatromboglobuline.
BTV	Blauwtongvirus.
BUN	Bloed-ureum-stikstof(concentratie).
Burnout-syndroom	Een toestand van emotionele, lichamelijke en psychische uitputting.
Bursitis	Ontsteking van een slijmbeurs of bursa.
BUS	Bonnevie-Ullrich syndroom.
Butyraat	Boterzuur, een vetzuur met korte keten uit onder andere boter.
BV	1: Bejaarden verzorgende. 2: Bejaarden verzorging. 3: Bacteriële vaginose. 4: Bloedvolume.
BVA	1: Bureau vertrouwensarts. 2: Beroepsvereniging ambulancezorg.
BVAT	Beroepsvereniging voor APS-therapie.
BVD	Bovien virus diarree.
BVF	1: Bewaking vitale functies. 2: Het BVF-platform is een vereniging van en voor biologische veiligheids-functionarissen.
BVG	Bedrijfsvereniging voor de gezondheid.
BVK	Beroepsvereniging voor kinesiologie.
BVN	Borstkanker vereniging Nederland.
BVO	Bevolkingsonderzoek.
BVP	1: Beroepsvereniging van pedagogen. Na een fusie is dit nu de Phorza. 2: Beroepsorganisatie voor psychologische therapieën.
BVV	Beroepsgroep verplegenden en verzorgenden.
BvZB	Beroepsvereniging van zijnsgeoriënteerde begeleiders.
BW	1: Borstwervel. 2: Beschermd wonen. 3: Biologische waarde. 4: Bindweefsel. 5: Begeleid wonen.
BWMC	Bindweefsel-mestcel.
BZA	Bijzondere zorgafdeling.
BZK	Budgettair zorg kader.
BZO	Borst zelfonderzoek.
BZU	Basale zuuruitscheiding.
BZV	Biochemisch zuurstofverbruik.
BZW	Begeleid zelfstandig wonen.