|
|
| Afkorting of woord: |
Verklaring: |
|
|
| O |
1: Eén der bloedgroepen.
2: Symbool voor het zuurstof element (oxygenium) uit het periodiek systeem. |
| OA |
1: Oliezuur, een belangrijk omega-9 vetzuur.
2: Osteo-artritis. |
| OAB |
Overactieve blaas. |
| OAC |
Oraal anticonceptiemiddel, orale anticonceptie of anticonceptiva. |
| OAE |
Oto-akoestische emissie. |
| OAF |
Osteoclast activerende factor. |
| OAS |
Orale anti-stolling. |
| OATP |
Organisch anion-transporterend polypeptide. |
| OATP-C |
Organisch anion-transporterend polypeptide-C. |
| OBAG |
Overlegorgaan beroepsverenigingen in de Antroposofische gezondheidszorg. |
| Obdormitie of obdormitio |
Het zogenaamde 'slapen' van armen of benen. |
| Obductie |
Lijkschouwing, het werkwoord is obduceren. Sectie en autopsie worden ook gebruikt. |
| Obesitas |
Corpulentie of vetzucht. |
| Object |
Een voorwerp wat onderzocht wordt. |
| Objectief |
Een uit meerdere lenzen bestaand systeem in een optisch toestel. Dit kan bijvoorbeeld een camera, microscoop, röntgenapparaat of een toestel voor oogmetingen zijn. |
| Obligaat |
Noodzakelijk, onvoorwaardelijk of verplicht. |
| Obliterans |
Obliteratie - zie hieronder - veroorzakend. |
| Obliteratie of obliteratio |
Het verstoppen, verschrompelen, dichtgroeien of dichtslibben van holten of vaten in het lichaam. |
| Oblivio |
Vergeetachtigheid. |
| Oblongata |
Verlengd. |
| Obscuratie of obscuratio |
Verduistering. |
| Observatie |
Waarneming. |
| Obsessie of obsessio |
Bezetenheid of dwanggedachte. |
| Obsoleet |
Niet meer in gebruik of verouderd. |
| Obstetrica |
Vrouwelijke arts-verloskundige, specialist in de verloskunde. |
| Obstetricus |
Mannelijke arts-verloskundige, specialist in de verloskunde. |
| Obstetrie |
Verloskunde. |
| Obstetrix |
Vroedvrouw. |
| Obstipatie of obstipatio |
Verstopping. |
| Obstructie of obstructio |
Afsluiting of belemmering. |
| Obturatie of obturatio |
Afsluiting. |
| Obturator |
Afsluiter of sluitplaat. |
| OC |
Opvangcentrum. |
| Occipitaal |
Met betrekking tot het achterhoofd. |
| Occlusief |
Afsluitend. |
| Occult |
Niet direct waarneembaar of verborgen. |
| Occultisme |
Leer van het occulte. |
| OCenW |
Onderwijs, cultuur en wetenschappen (ook: OCW). |
| OCM |
Oefentherapeut Cesar en Mensendieck. |
| OCMW |
Openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn, er zijn talrijke van deze centra. |
| OCP |
Organochloor pesticide. |
| OCPS |
Obsessief-compulsieve persoonlijkheidsstoornis. |
| OCS |
Obsessieve compulsieve stoornis. Deze steeds opnieuw optredende (recidief) en aanhoudende dwanghandelingen (compulsies) werden vroeger ook wel dwangneuroses genoemd. |
| OCSW |
Onderwijs, cultuur, sport en welzijn. |
| OCT |
Optische coherente tomografie. |
| Oculus |
Het oog. |
| OCW |
Onderwijs, cultuur en wetenschappen (ook: OCenW). |
| OD |
Oculus dexter ofwel het rechter oog. |
| ODB |
Open ductus Botalli. |
| ODC |
1: Ornithine-decarboxylase.
2: Zuurstof dissociatie-curve. |
| Odor |
Geur, reuk of stank. |
| OD |
Oculus dexter, het rechter oog. |
| ODB |
Open ductus Botalli. |
| Odontalgie |
Kiespijn of tandpijn, pijn in één of meer elementen van het gebit. |
| Odonticum |
Een middel tegen kiespijn. Odontica is het meervoud. |
| Odontitis |
Ontsteking van één of meer gebitselementen. Normaal zeggen we dan een ontstoken kies of tand. |
| Odontogeen |
Uitgaande van een kies of tand. |
| Odontoliet |
Tandsteen. |
| Odontologie |
1: Tandheelkunde.
2: Kennis van het gebit. |
| ODR |
Optische densiteits-verhouding. |
| ODS |
Oculus dexter et sinister, het rechter en linker oog. |
| OEC |
Ortho-ergisch contact. |
| Oedeem of oedema |
Een ophoping van vocht in het weefsel. |
| Oestrogeen, oestrogenen |
Hormonale stoffen die de geslachtskenmerken ontwikkelen, instandhouden en periodieke veranderingen in de geslachtsorganen van de vrouw aansturen. |
| OFC |
Orbitofrontale cortex. |
| OFD |
Oraal-faciaal digitaalsyndroom. |
| Officinalia of officinalis |
De geneesmiddelen die volgens de officiële lijst of farmacopee in een apotheek voorradig moeten zijn. |
| OFO |
Oriënterend fertiliteits onderzoek. Een OFO dient de oorzaken te vinden, die belemmerend werken op het ontstaan van een zwangerschap. Met behulp van de gegevens van het OFO kan een behandelplan worden opgesteld. |
| Oftalmie of ophthalmia |
Oogontsteking. |
| OFZ |
Overleg farmaceutische zorg. |
| OG |
Orthomoleculaire geneeskunde. |
| OGD |
Oesofago-gastro-duodenoscopie. |
| OGGZ |
Openbare geestelijke gezondheidszorg. |
| OGT |
Opthalmotrope genetische therapie. |
| OGTT |
Orale glucose tolerantie test. De OGTT wordt uitgevoerd om een indruk te krijgen van de suikerhuishouding. Na het drinken van suikerwater (glucose opgelost in water) wordt de bloedsuikerspiegel bepaald. Wanneer de suikerhuishouding in orde is zal de bloedsuikerspiegel na suikerbelasting moeten dalen tot een bepaalde waarde. Dit onderzoek wordt nuchter uitgevoerd. De test wordt gebruikt in de diagnostiek van zwangerschapsdiabetes en zo nodig in de diagnostiek van suikerziekte. |
| OGZ |
Openbare gezondheidszorg. |
| OHO |
Open-hart operatie. |
| OHS |
Ovariële hyperstimulatie. |
| OHSS |
Ovarieel hyperstimulatie-syndroom. |
| OI |
1: Osteogenesis imperfecta.
2: Ovulatie-inductie. OI dient alleen plaats te vinden bij vrouwen die zelf geen (anovulatie) of in een hele lage frequentie ovulaties of eisprongen hebben en die zwanger willen worden. Het blijkt een nogal intensieve en potentieel gevaarlijke behandeling te zijn. |
| OIO |
Onderzoeker in opleiding. |
| OK |
Operatiekamer. |
| OKPZ |
Ontwikkeling kwaliteitsbeleid paramedische zorg. |
| OKT |
Ortho, Kung, T-cellen. De afkorting OKT wordt gebruikt voor het benoemen van bepaalde monoklonale antistoffen. Deze worden gebruikt bij de typering van lymfocytaire elementen. De afkorting OKT is nu vervangen door CD ofwel clusters die zich verschillend ontwikkelen. |
| OKZ |
Ouder- en kind zorg. |
| Oleosum |
Een olieachtig geneesmiddel. |
| Oleum |
Olie. |
| Olfactorium |
Reukmiddel. |
| Oligo- |
In samenstellingen: gering of te weinig. |
| OLVG |
Onze lieve vrouwe gasthuis. |
| OMA |
Otitis media acuta. Bij kinderen komt OMA vaak voor en ontstaat veelal na, of gepaard aan, een ontsteking van de neusslijmvliezen (rinitis) of andere infecties van de neus-keelholte (nasofarynx). Micro-organismen komen dan via de buis van Eustachius in het middenoor terecht. Bij wat oudere kinderen en volwassenen geneest otitis media acuta meestal vanzelf. |
| Omalgie of omalgia |
Pijn in de schouder. |
| OME |
Otitis media met effusie wordt ook wel otitis media serosa genoemd. OME komt voornamelijk bij jonge kinderen voor omdat zij een nauwe buis van Eustachius hebben die gemakkelijk verstopt raakt. Een ophoping van vocht achter een gesloten trommelvlies, zonder een plotseling optredende infectie, noemt men otitis media met effusie. Dit kan ontstaan door ziekteverwekkende bacteriën in het middenoor of het niet goed functioneren van de buis van Eustachius. |
| Omega-3 |
Deze aanduiding staat voor een familie van meervoudig onverzadigde vetzuren. Tot de omega-3 familie behoort ook één van de essentiële vetzuren, namelijk alfa-linoleenzuur of afgekort ALA. |
| Omega-6 |
Ook de omega-6 vetzuren vormen een familie en behoren tot de meervoudig onverzadigde vetzuren. De zogenaamde dubbele binding in hun moleculenketen bevindt zich niet op de derde maar op de zesde plaats. Ook deze familie herbergt één van de essentiële vetzuren, namelijk linolzuur of afgekort LA. |
| Omega-9 |
De aanduiding omega-9 staat hier voor een familie van enkelvoudig onverzadigde vetzuren. Het oliezuur - afgekort OA - is hier de belangrijkste vertegenwoordiger. |
| OMF |
Oscillerend magnetisch veld. |
| OMG |
Ortho-manuele geneeskunde. |
| OMIM |
Online Mendeliaanse overerving bij de mens. |
| Omineus |
Ongunstig, onheilspellend, slecht of op een ongunstige afloop wijzend. |
| OMP |
Orotidine-monofosfaat. |
| OMR |
Oculo-motorische regulatie. |
| OMS |
Orde van medisch specialisten. |
| Oncocyt |
Cel van een gezwel of gezwelcel. |
| Oncogeen |
Gezwelvormend of gezwelveroorzakend. |
| ONK |
Oor, neus en keel. |
| ONT |
Organisatie van Nederlandse tandprothetici. |
| Onyx |
Nagel. |
| OOA |
Onderzoekschool oncologie Amsterdam. |
| OOB |
Oordeel over de ondergane behandeling. |
| OOR |
Onderwijs- en opleidingsregio. |
| Opaak of opacus |
Donker, ondoorschijnend of troebel. |
| Opacitas of opaciteit |
Ondoorschijnendheid of de mate van ondoorlatendheid voor licht. |
| OPC |
Oligomere proanthocyanidinen of procyanidinen. OPC wordt gevonden in de schors, vliezen en houtachtige delen van planten. Verder kunnen deze cyanidinen gewonnen worden uit druivenpitten. |
| OPCA |
Olivo-ponto-cerebellaire atrofie. |
| OPD |
Oncologisch patiënten dossier. |
| OPFE |
Oestrogeen positief terugkoppelings-effect. |
| OPG |
1: Oculo-plethysmografie.
2: Onderlinge pharmaceutische groothandel.
3: Omni Podo genootschap. Podoposturale therapie voor voet-, rug- en andere houdings-klachten. Podoposturale therapie is een wijze van behandelen waarbij klachten worden beïnvloed door middel van individueel aangemeten inlegzolen. De therapie berust op het verschijnsel dat elke afwijking van de stand van de voeten een standsafwijking hoger in het lichaam met zich meebrengt. Omgekeerd heeft elke houdings-afwijking een verandering van de voetstand tot gevolg. Deze stands- en houdings-veranderingen kunnen leiden tot diverse klachten waaronder chronische kniepijn, heuppijn, rugpijn en nekpijnen. |
| OPK |
Onafhankelijke periodieke kwaliteitstoetsing. |
| OPOZ |
Onderzoekscentrum preventie overgewicht Zwolle. |
| OPP |
Oculo-pneumo-plethysmografie. |
| Oppressie of oppressio |
Een gevoel van beklemming of benauwdheid. |
| OPS |
1: Organisch (organo-) psychosyndroom.
2: Ontwijkende persoonlijkheidsstoornis. |
| Optimum |
Het beste of gunstigste geval. |
| OPV |
Oraal poliomyelitis vaccin. |
| OR |
Ondernemingsraad. |
| Oraal |
Via de mond of in de richting naar de mond. |
| Orchis |
Teelbal, testis of zaadbal. |
| Orchitis |
De ontsteking van een teelbal. |
| ORDE |
Orde van medisch specialisten. |
| Orexie |
Eetlust. |
| Organel, organellen |
De binnen een cel gelegen structuren, bijvoorbeeld de celkern. |
| Organisme |
Een levend wezen of individu als een geheel van cellen, organen en weefsels. |
| Orificium |
Een opening of uitmonding. |
| Origo |
De oorsprong of bevestigingspunt. |
| Ornithine |
Een aminozuur. |
| OROS |
Oraal osmotisch (geneesmiddel). |
| Orotaat |
Orotaten zijn mineraalzouten van orootzuur, dat lange tijd de aanduiding vitamine B13 droeg. Er bevindt zich vrij veel orootzuur in de melk van schapen, geiten en koeien. Deze zouten kunnen de membranen van de lichaamscellen passeren en zijn zodoende van belang bij onder andere de energie-stofwisseling. |
| ORS |
1: Orale rehydratie solutie.
2: Oraal rehydratie zout.
3: Omgaan met het risico van straling. |
| ORT |
Orale rehydratie therapie. |
| Orthomoleculair |
Orthomoleculaire voedingstherapie als aanvulling
op onze dagelijkse voeding, bij een tekort of hevige inspanningen. |
| Os |
Symbool voor het osmium element uit het periodiek systeem. |
| OS |
1: Osteoporose stichting.
2: Oculus sinister, het linker oog.
3: Osteo-synthese. |
| OSAS |
Obstructief slaapapneusyndroom. |
| OSO |
Organisatie samenwerkende ouderenbonden. |
| Osteo- |
In samenstellingen: been of bot. |
| Osteoclasie |
Een door een verhoogd aantal osteoclasten veroorzaakte abnormale afbraak van bot. Dit kan bijvoorbeeld optreden bij een gestoorde fosfaat- en kalk-stofwisseling. |
| Osteoclast |
Een beenweefsel oplossende reuzencel. |
| Osteocyt |
Een in het beenweefsel gelegen beencel. |
| Osteogeen |
Beenvormend, uit beenweefsel gevormd. |
| Osteomyelitis |
Ontsteking van het beenmerg en beenweefsel. |
| Osteopenie |
Osteopenie is een voorstadium van osteoporose. Er is al wel een afname van de hoeveelheid botmassa te zien. De sterkte van het bot is echter nog niet zodanig aangetast dat er al bij normale belasting een breuk zal optreden. Zie ook: botontkalking en osteoporose. |
| Osteoporose of osteoporosis |
Osteoporose is een aandoening met een plaatselijk of algemeen optredende afbraak van botweefsel waarbij de dichtheid van de beenderen steeds verder afneemt. De afbraak van weefsel is dan groter dan de opbouw. Hierdoor verzwakken de botten en neemt de kans op botbreuken natuurlijk toe.
Op jaarbasis breken ruim 50.000 mensen ouder dan 55 jaar een bot als gevolg van osteoporose. Niet alleen oudere mensen kunnen osteoporose krijgen, de aandoening komt ook voor bij jongere mensen.
Wereldwijd krijgen 1 op de 3 vrouwen en 1 op de 8 mannen boven de 55 jaar osteoporose. In het algemeen komt osteoporose dus vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.
Een groot percentage van de mensen met osteoporose weet zelf, vaak jarenlang, niet dat ze deze aandoening hebben. Totdat ze plotseling een arm of been breken... Het is in Nederland één van de meest voorkomende aandoeningen geworden, dit ook vanwege de doorzettende vergrijzing van de bevolking. Zie ook: botontkalking en osteopenie. |
| Osteosclerose |
Het harder worden van het beenweefsel waardoor de kans op breuk toeneemt. |
| Ostitis |
Ontsteking van been of beenweefsel. |
| OTC |
Zonder recept verkrijgbaar, een zelfmedicatie-middel of zelfzorgmedicatie. |
| Otitis |
Oorontsteking. |
| Otorragie |
Een bloeding uit het oor. |
| OTS |
Onder toezicht stelling. |
| OTV |
Orale tyfus-vaccinatie. |
| OU |
Open universiteit. |
| OUNL |
Open universiteit Nederland. |
| OUS |
Onderste uterus-segment. Dit is het bovenste gedeelte van de baarmoederhals. |
| OV |
Onverzadigd vet. |
| Ova |
Het meervoud van ovum of eicel. |
| Ovaritis of ovariitis |
Ontsteking van het ovarium. |
| Ovarium |
Eierstok, de vrouwelijke geslachtsklier. |
| Overgevoeligheid |
Het bovengemiddeld reageren van weefsels. |
| Oviduct of oviductus |
De eileider. |
| OvMS |
Orde van medisch specialisten. |
| OVN |
Optometristen vereniging Nederland. Optometrie is in Nederland nog een vrij jong en onbekend beroep. In de meeste Engelstalige landen is optometrie al tientallen jaren een zelfstandig beroep in de eerstelijns gezondheidszorg. In ons land is het beroep sinds 1988 in ontwikkeling en op 15 november 2000 officieel opgenomen in de Wet BIG. Vanaf dat moment is de optometrist wettelijk erkend als zorgverlener in de oogzorg. |
| Ovulatie |
Het maandelijks uitstoten van een rijpe maar niet bevruchte eicel, de eisprong. |
| Ovulum |
Eicel of eitje. |
| Ovum |
Ei of eicel, het meervoud is ova. |
| Oxide of oxyde |
Een scheikundige verbinding met zuurstof zodat er oxidatie optreedt. |
| OXT |
Oxytocine. |
| Oxytocine |
Een door de achterkwab van de hypofyse afgescheiden hormoon. We hebben op de website ook een artikel over de endocriene hormonen. |
| OZIS |
Open zorg informatie systeem. |
| OZR |
Oogziekenhuis Rotterdam. |
| OZT |
Onderhouds-zuurstofbehandeling thuis. |
|
|
