Verklarende woordenlijst: F

Op deze pagina een tabel die afkortingen, medische termen en een aantal moeilijke woorden verklaart. Deze vinden hun toepassing in de biochemie, reguliere-, alternatieve-, additieve- en complementaire geneeskunde. In deze tabel staan alle woorden die met een 'F' beginnen. Voor de andere letters van het alfabet hebben we aparte pagina's gemaakt. Deze zijn te bereiken via het horizontale link-alfabet direct boven en onder de tabel.

Afkorting of woord:	Verklaring:
F	1: Symbool voor het fluor element uit het periodiek systeem. 2: Fahrenheit, een eenheid van temperatuur. 3: Het essentiële aminozuur fenylalanine.
FA	1: Formaldehyde. 2: Fanconi anemie, een erfelijke anemie.
Faalangst	Het vreselijk bang zijn om in bepaalde situaties niet voldoende te kunnen presteren, hetgeen overigens niet op reële gronden gebaseerd is.
FAC	Fluorouracil, Adriblastina (doxorubicine) en cyclofosfamide. Een vaak toegepast chemotherapie schema (cytostatica).
Faciaal of facialis	Het aangezicht of de aangezichtszenuw betreffend.
FACS	Fluorescentie-geactiveerd cel sorteren.
Factor IX	Factor IX is een normaal bestanddeel van menselijk bloed. Bij een tekort aan factor IX ontstaan stoornissen in de bloedstolling. Als gevolg hiervan kunnen bloedingen optreden in gewrichten, spieren of interne organen. Bloedingen kunnen spontaan of tengevolge van een ongeluk of een operatie ontstaan.
FAD	1: Flavine adenosine-dinucleotide. 2: Flavine adenine-dinucleotide. 3: Familiaire Alzheimer ziekte.
FADH	FAD, maar dan in gereduceerde vorm.
FAE	1: Foetale alcohol-effecten. 2: Follikel geassocieerd epitheel.
FAG	1: Fluorescentie angiogram. 2: Federatie antroposofische gezondheidszorg. Na een fusie is het nu de NVAZ.
Fagocyt	Een zogeheten 'vreetcel'. Dit is elke cel in het lichaam, in staat om schadelijke elementen zoals bacteriën in zich op te nemen en te vernietigen.
Fagocytose	Het vernietigen van in het lichaam binnengedrongen schadelijke elementen en afgestorven cellen door fagocyten.
FAGT	Federatie voor additief geneeskundig therapeuten.
FAH	Fenylalanine hydroxylase, bij mensen met fenylketonurie ofwel PKU ontbreekt dit enzym.
FAIZ	Federatie van algemene instellingen voor zwakzinnigenzorg.
Falanx	Het kootje van een teen of vinger.
Falciform	In de vorm van een sikkel.
FALW	Faculteit der aard- en levenswetenschappen.
FAM	Voeding als medicijn.
FAN	Federatie autonome nierpatiënten-verenigingen.
FAP	Familiale adenomateuze polypose of polyposis. FAP is een erfelijke aandoening waarbij in de jeugd en tienerjaren adenomateuze poliepen ontstaan. Deze poliepen bedekken de dikke darm en de endeldarm. Ze kunnen, wanneer niet behandeld, in een kwaadaardige vorm (kanker) overgaan.
FAPG	Vet-alcohol propyleen glycol.
Farmaca	Geneesmiddelen, medicamenten of medicijnen. Dit is het meervoud van farmacon.
Farmacologie	De kennis of leer van de geneesmiddelen.
Farmacon of pharmacon	Geneesmiddel, medicament of medicijn.
Farynx of pharynx	De keel of keelholte.
Fascie of fascia	Bindweefselvlies of peesblad dat de spieren bedekt.
Fasciola hepatica	De zogenaamde leverbot, een zuigworm of trematode die vooral bij schapen voorkomt in de lever. Bij de mens wordt de spijsvertering verstoord en treedt een vergroting van de lever op.
Fasciolopsis buski	Ook dit is een zuigworm die voornamelijk in de darm en lever voorkomt.
FAST	Gezicht, arm, spraak en tijdstip. Het is een test op kenmerken die bedoeld is om een beroerte (CVA) te herkennen.
FAU	Fungaal of fungeus amylase eenheid of eenheden.
FBC	Facilitair bedrijf chiropractie.
FBPN	Facilitair bureau patiëntenorganisaties Nederland.
FBW	Faculteit der bewegingswetenschappen.
FCD	Flexura coli-dextra.
FCDS	Fries centrum voor doven en slechthorenden.
FCHL	Familiair gecombineerde hyperlipoproteïnemie of hyperlipidemie. Deze, binnen een familie, erfelijke hyperlipoproteïnemie is een stoornis binnen de vetstofwisseling van het lichaam. Door een te geringe afbraak van de lipoproteïnen - verbindingen van eiwitten met vetten - wordt er een verhoogd gehalte in het bloed aangetroffen.
FCP	Fibroserende chronische pneumonie.
FCZ	Federatie complementaire zorg. De FCZ is per 31 december 2007 opgeheven en zal in het voorjaar van 2008 van start gaan onder de vleugels van de NPCF.
FD	Familiaire dysbètalipoproteïnemie. De afkorting FDB wordt ook gebruikt.
FDA	Voeding en geneesmiddelen administratie.
FDB	Familiaire dysbètalipoproteïnemie. De afkorting FD wordt ook gebruikt.
FDC	Folliculaire dendritische cel.
FDJ	Flexura duodeno-jejunalis.
FDP	Fibrine degradatie producten.
FDT	Fotodynamische therapie.
Fe	1: Het essentiële aminozuur fenylalanine. 2: Symbool voor het ijzer (ferrum) element uit het periodiek systeem.
Febriel	Koortsig.
Febrifugum	Een middel dat koorts weert.
Febris	Koorts, een hogere lichaamstemperatuur dan normaal. Wordt veelal veroorzaakt door een infectie of ontsteking waarbij vaak een snellere ademhaling en pols vast te stellen is.
Feces of faeces	Ontlasting of uitwerpselen (fecaliën). Een laboratorium onderzoek op ontlasting is bij veel klachten of een verstoring van de darmflora, zoals bij voorbeeld door antibiotica gebruik, vaak de aangewezen weg.
Fecoliet	Ontlasting die keihard is.
FEL	Familiaire erytrofago-lymfohistiocytose.
FENAC	Federatie van Nederlandse audiologische centra.
Fenol	Uit steenkolenteer verkregen carbolzuur.
Fenylketonurie	Zie: PKU.
FEP	Foto-electrische plethysmografie of plethysmogram.
Ferment	De oude naam voor enzym.
Fermentatie	Een door enzymen veroorzaakte gisting, ontleding of splitsing.
Ferritine	Een eiwit-ijzer verbinding.
FES	Nationale vereniging voor fibromyalgie patiënten eendrachtig sterk.
FEV	Geforceerd expiratoir volume. De maximale hoeveelheid lucht die na inademing in een bepaalde tijd geforceerd kan worden uitgeademd. Wanneer de gebruikte tijd bijvoorbeeld 1 seconde is wordt de afkorting FEV1. Voor de meting gebruikt men een zogenaamde spirometer.
FFA	Vrije vetzuren.
FFI	Fatale familiaire insomnie (insomnia, een slaapstoornis).
FFM	Vetvrije massa.
FFP	Vers-bevroren plasma.
FFT	Familie of gezinsgerichte therapie.
FGF	Fibroblast groei factor.
FGFR	Fibroblast groeifactor receptor.
FH	Familiaire hypercholesterolemie. Deze vorm van hypercholesterolemie ontstaat door het onvermogen van het lichaam om een voldoend grote hoeveelheid LDL-cholesterol uit het bloed af te voeren. Familiair wil hier zeggen dat deze aandoening erfelijk bepaald is.
FHA	1: Fyto-hemag-glutinatie. 2: Focus-huid-afstand.
FHT	1: Familiaire hypertriglyceridemie. 2: Foetale hart-tonen.
Fibra	Een vezel, spiervezel of zenuwvezel.
Fibrocyt	Cel van bindweefsel.
Fibromyalgie	Spierpijn wanneer er steeds meer spiervezels degenereren en plaats moeten maken voor bindweefsel.
Fibrose of fibrosis	Het toenemen van bindweefsel in een orgaan.
FIC	Familiaire intrahepatische cholestase.
FIGLU	Formiminoglutaminezuur. De FIGLU test toont bij een patiënt met foliumzuur-deficiëntie een overmaat van dit zuur in de uitgescheiden urine aan.
FIGON	Federatie voor innovatief geneesmiddel onderzoek Nederland.
Filaria	Een draadworm behorend tot de rondwormen. Ze worden overgedragen op de mens door de steek van een muskiet. Er bestaan verschillende soorten van.
Filariasis, filariosis of filariose	De draadwormziekte veroorzaakt door filaria.
Filiform	Draadvormig.
Filum	Draad, het meervoud is fila.
FIR	Ver-infrarood.
Fireva	De branchevereniging van fabrikanten en importeurs van revalidatie-hulpmiddelen.
FIS	Fysiotherapie informatie systeem.
Fissipaar	Het zich door deling of splijting voortplanten.
FITC	Fluoresceïne-isothiocyanaat.
FK	Farmacotherapeutisch kompas.
Flatulentie	Een opgeblazen gevoel of ophoping van gas in de darmen en winderigheid.
Flebologie	Leer van de bloedaderen en de ziekten van deze aderen.
Flexor	Buigspier.
Flora	1: De in het lichaam levende niet ziekmakende bacteriën. 2: De in een bepaald gebied levende planten en struiken.
Fm	Symbool voor het fermium element uit het periodiek systeem.
FMF	Familiaire Middellandse Zee koorts.
FMG	Forensisch medisch genootschap.
FMN	Flavine-mononucleotide, een co-enzym.
fMRI	Functionele magnetische resonantie beeldvorming.
FMS	Fibromyalgie syndroom.
FMWV	Federatie van medisch wetenschappelijke verenigingen.
FNA	Formularium van de Nederlandse apothekers.
FNAITP	Foetale en neonatale allo-immuun trombocytopenie.
FNB	Federatie van Nederlandse blindenbibliotheken.
FNH	Focale nodulaire hyperplasie.
FNLI	Federatie Nederlandse levensmiddelen industrie.
FNT	Federatie van Nederlandse trombosediensten.
FNWI	Faculteit der natuurwetenschappen, wiskunde en informatica.
FOB	Fecaal occult bloed.
Fobie	Angststoornis.
FOBT	1: Feces occult bloed test. 2: Fecaal occulte bloed test.
FODOK	Nederlandse federatie van ouders van dove kinderen. De FODOK is in 1956 opgericht om de belangen van dove kinderen en hun ouders te behartigen. De federatie is actief op veel verschillende terreinen.
Foetaal	De foetus betreffend.
Foetus	De vrucht in het lichaam van de moeder wordt gedurende de eerste dertien weken embryo genoemd, daarna spreekt men over de foetus.
FOH	Federatie van opleidingen hypnotherapie.
Folaat	Een algemene naam voor diverse verbindingen van foliumzuur.
Folinezuur	Folinezuur of folidinezuur heeft dezelfde werking als foliumzuur maar is veel krachtiger.
Foliumzuur	Foliumzuur noemt men ook wel eens vitamine B11.
FONA	Fout, ongeval en bijna accident.
FONG	Federatie van opleidingen in de natuurlijke geneeswijzen.
FOP	Fibrodysplasia ossificans progressiva. FOP is een zeldzame aandoening en wordt ook wel aangeduid als myositis ossificans.
Forensisch of forensis	Gerechtelijk.
FOS	Fructo-oligo-sacchariden, het zijn natuurlijke vezels.
Fosfaat	Het zout van fosforzuur.
Fosfolipide	Dit is elk fosfor bevattend lipide. De fosfolipiden in celmembranen kunnen we onderverdelen in onder andere fosfatidyl-choline, fosfatidyl-ethanolamine, fosfatidyl-serine, cardiolipine en sfingomyeline.
Fosfor	Een giftig element wat in het donker zichtbaar licht uitstraalt.
FOSS	Nederlandse federatie van ouders van slechthorende kinderen en van kinderen met spraak- en taal-moeilijkheden.
Fotochemisch	Onder invloed van licht treedt er een chemische reactie op.
Fotofobie	Lichtschuwheid.
Fotometer	Lichtsterkte meter.
Fototherapie	Het behandelen met gebruikmaking van licht.
FOVIG	Federatie van ouders van visueel gehandicapten.
FOZ	Financieel overzicht zorg.
FPA	1: Fibrinopeptide A. 2: Forensisch psychiatrische afdeling.
FPD	Forensisch psychiatrische dienst.
FPG	Fonds psychische gezondheid, de oude naam was NFGV.
FPI	Forensisch psychiatrisch instituut.
FPIA	Fluorescentie polarisatie immuno-analyse (essaai of toets).
FPK	Forensisch psychiatrische kliniek.
FPZ	Farmaceutische patiëntenzorg.
Fr	Symbool voor het francium element uit het periodiek systeem.
Fractuur of fractura	Een been- of botbreuk.
Fragilitas of fragiliteit	Breekbaarheid.
Fragmentatie	Het versplinteren of verdeling in stukjes.
Fragmentocyt	Een erytrocyt die hevig misvormd is, men gebruikt ook wel de naam schistocyt.
FRC	Functionele residu-capaciteit.
Frenalgie	Een pijnlijk middenrif.
Frenisch of phrenicus	Het middenrif of phren betreffend.
Frenitis of phrenitis	Ontsteking van het middenrif.
Frequent	Dikwijls, vaak of veelvuldig.
Frequentie	Het aantal malen of wisselingen uitgedrukt per tijdseenheid.
Frictie of frictio	Wrijving.
Frigide	Koel of koud.
Fru	Fructose.
Fructose	Vruchtensuiker.
FSB	Federatie slechtzienden- en blindenbelang.
FSF	Fibrine stabiliserende factor.
FSH	1: Fascio-scapulo-humeraal. Zie FSHD. 2: Het follikel stimulerend hormoon wordt door de voorkwab van de hypofyse afgescheiden. Het FSH stimuleert bij de man het rijpen van de zaadcellen. Bij de vrouw wordt de ontwikkeling van de eitjes in de eierstokken gestimuleerd en het vormen van het hormoon oestrogeen bevordert.
FSHD	Facio-scapulo-humerale dystrofie. De FSH vorm van spierdystrofie is een zeldzame, erfelijke vorm van spierdystrofie die veroorzaakt wordt door een genetishe afwijking. FSHD kenmerkt zich door een aantal karakteristieke symptomen. Het voornaamste kenmerk is de progressieve verzwakking en uiteindelijk verlies van kracht in de skeletspieren. De meest voorkomende spieren die aangetast worden zijn die van het aangezicht, de schouders en de bovenarmen/benen. In een vroeg stadium worden de spieren van het oog (voor het openen en sluiten) en de mond (glimlachen en fluiten) aangetast. Het verloop van de ziekte, die bij zowel mannen als vrouwen kan voorkomen, kan sterk verschillen en is moeilijk te voorspellen. Wanneer de ziekte al op jonge leeftijd optreedt zal het verloop veelal ernstiger zijn. Naarmate de ziekte vordert worden de getroffen patiënten door verzwakte spieren instabiel. Hierdoor kunnen zij uiteindelijk afhankelijk van een rolstoel worden.
FSME	Vroege zomer meningo-encefalitis.
FSMI	De federatie van sportmedische instellingen is de brancheorganisatie voor de meer dan veertig erkende sportmedische instellingen in Nederland.
FSP	Fibrinolytisch afbraakproduct.
FST	Afkorting van fenol-sulfo-transferase.
FT	Fourier transformatie.
FTA	Fluorescerende treponemale antistoffen.
FTAA	Fluorescerende treponemale antistoffen absorptie.
FTAT	Fluorescentie treponemale antilichaamtest.
FTD	Frontotemporale dementie.
FTE	Formazine troebelings-eenheid. De mate van troebeling in ons leidingwater wordt weergegeven in FTE. Men meet dit door de verstrooiing van het licht in het water te bepalen.
FTI	Vrije thyroxine index. Deze index geeft een beschrijving wat het aantal betreft van de thyroxine huishouding in het lichaam. Afhankelijk van de hoeveelheid globuline die thyroxine kan binden wordt de index bepaald. Naast deze index wordt ook wel de effectieve thyroxine verhouding of ETR toegepast.
FTO	Farmaco therapie overleg. Het FTO ondersteunt de huisarts en apotheker met onder andere werkboeken, bibliotheken en casuïstiek.
FTTO	Farmaco therapeutisch transmuraal overleg.
FU	Fluorouracil.
Fuc	Fucose.
Functie of functio	De verrichting of werking.
Fungemie of fungaemia	Het aanwezig zijn van schimmels of fungi in het bloed.
Fungicide	Een middel dat schimmels doodt.
Fungus	Een schimmel of zwam. Het meervoud is fungi.
FUS	Farmaco-therapeutische uittreksel service. Dit tijdschrift is een uitgave van de stichting FUS. Deze stichting heeft als doelstelling het bevorderen van medicatiebegeleiding ten behoeve van patiënten door artsen en apothekers. De verantwoordelijkheid voor de inhoud van het tijdschrift berust bij de redactie. De redactie van FUS leest iedere maand negen onafhankelijke Nederlandse en Vlaamse tijdschriften en maakt van de artikelen uittreksels. De richtlijnen om te komen tot een goede samenvatting zijn gebaseerd op de richtlijnen van de oorspronkelijke tijdschriften. De tijdschriften die worden samengevat 'coveren' alle belangrijke onafhankelijke internationale tijdschriften op huisarts-geneeskundig en (farmaco)therapeutisch gebied. Het zijn, op alfabetische volgorde, de volgende tijdschriften: geneesmiddelenbulletin, huisarts nu (B), huisarts en wetenschap, medisch farmaceutische mededelingen, Nederlands tijdschrift voor geneeskunde, pharmaceutisch weekblad, pharma selecta, tijdschrift voor geneeskunde (B), tijdschrift voor huisartsgeneeskunde. Deze tijdschriften worden door het NHG en de KNMP aanbevolen om bij te blijven.
Fusogenen	Dit zijn stoffen die het samenvoegen (fusie) van cellen bewerkstelligen.
FUT	Fibrinogeen opname test.
FVB	Federatie vaktherapeutische beroepen. De FVB is de overkoepelende organisatie van de Nederlandse verenigingen voor Beeldende therapie (NVBT), Danstherapie (NVDAT), Dramatherapie (NVDT), Muziektherapie (NVvMT) en Psychomotorische therapie (NVPMT).
FV	Geforceerd volume.
FVC	Geforceerde vitale capaciteit.
FVGGz	Federatie verpleegkundigen geestelijke gezonheidszorg.
FVO	Federatie van ouderverenigingen.
FWG	Functiewaardering in de gezondheidszorg.
FWS	Friedrich Wegener stichting.
FX	Fragiel-x-syndroom.
Fyllochinon	Vitamine K.
Fysiek	Lichamelijk of lichamelijke gesteldheid.
Fysisch	1: Lichamelijk. 2: De natuurwetten volgend. 3: Met betrekking tot de natuur. 4: Tot de natuur behorend.
Fysocele	Een met gas gevuld gezwel.
Fyto-	In samenstellingen: met betrekking tot planten. Een voorbeeld is fytotherapie of kruidengeneeskunde.
FZ	Farmaceutische zorg.